Pozostałe

Niedaleko pada jabłko od jabłoni, czyli słów kilka o dziedziczeniu…

Rodzice i dzieci

 

Po swoich przodkach dziedziczymy bardzo wiele cech. Połowę genów dziedziczymy od taty i jego przodków, połowę od mamy i jej rodziny. Nie do końca dziecko jednak po połowie jest do nich podobne. Cechy przekazywane dzieciom ujawniają się w zależności od kombinacji, w jakiej geny danej pary się znajdują.


Niedaleko pada jabłko od jabłoni, czyli słów kilka o dziedziczeniu…
Rodzice i dzieci

Dość często zdarza się, że dziecko bardziej podobne jest do swoich dziadków, niż do rodziców. W procesie podziału komórek następuje wymiana materiału genetycznego. Dużą rolę odgrywają geny dominujące, które górują nad genami recesywnymi, czyli ustępującymi. Ujawniają się właśnie przede wszystkim geny dominujące. Recesywne mogą nie ujawniać się przez kilka pokoleń, dopiero gdy wystąpią w kombinacji z podobnymi genami recesywnymi, to ujawniają się. Przykładem genów dominujących są geny odpowiadające za ciemny kolor oczu, natomiast recesywne odpowiadają za niebieski kolor.

Dziedziczenie inteligencji

Rodzice, którzy dobrze się uczyli w szkole liczą na to, że ich dziecko odziedziczy ich zdolności. Istnieje takie prawdopodobieństwo, jednak nigdy nie mamy  stu- procentowej pewności.

Za inteligencję odpowiada wiele genów. Nasz układ nerwowy tworzony jest przez około dwadzieścia tysięcy genów. Mamy tutaj do czynienia z dziedziczeniem wieloczynnikowym.

Choroby a dziedziczenie

Dziedziczymy po swoich przodkach również choroby. Zdarza się, że choroby „przeskakują” pokolenia. W każdym następnym pokoleniu występuje zmutowany gen, lecz z jakiegoś powodu nie ujawnia się.

Niedaleko pada jabłko od jabłoni, czyli słów kilka o dziedziczeniu…
Łańcuch DNA

Pojawiają się również nowe choroby spowodowane innymi mutacjami genu. Takie mutacje występują podczas formowania się jajeczka lub plemnika, czyli w momencie tworzenia się komórek rozrodczych.

Ostatnio media obiegła ciekawa teoria związana z dziedziczeniem inteligencji, mianowicie podobno to geny matki mają na nią wpływ. Geny pochodzące od matki, trafiają bezpośrednio do kory mózgowej. Gen inteligencji znajduje się w chromosomie X. bardzo ważna jest również więź z matką i poczucie bezpieczeństwa w pierwszych latach życia dziecka.

Geny kształtują inteligencję w 40 do 60 procent, pozostała część zależy od otoczenia i środowiska.

Skłonności do dysleksji i dysortografii dziedziczy się stosunkowo rzadko.

Co ma wpływ na nasz charakter?

Podobno nawet w sześćdziesięciu procentach dziedziczymy charakter, udowodniono, że na nasz temperament a także cechy osobowości wpływają geny. Bardzo ważny jest również wpływ środowiska i wychowanie, a także różne wydarzenia  w naszym życiu.

Dziedziczenie chorób

Oprócz zdolności, cech wyglądu, dziedziczymy również choroby. Niestety wady genetyczne stanowią ryzyko występowania tych chorób w kolejnych pokoleniach. Choroby genetyczne wiążą się np. z błędnym zapisem zawartym w DNA. Zdarza się, że wadliwe geny wcale się nie ujawniają lub choroba przebiega w bardzo łagodny sposób. Niektóre choroby ujawniają się  od urodzenia, inne o wiele później. Już w okresie płodowym diagnostyka prenatalna daje możliwość wykrycie różnych zaburzeń i pozwalają na ewentualne leczenie  w okresie płodowym lub przygotowanie rodzica, do świadomości, że będą mieć chore dziecko.

W jądrach komórkowych znajduje się Kwas deoksyrybonukleinowy – DNA, który jest nośnikiem informacji o budowie wszystkich białek, z których składa się organizm człowieka. Podwójna spirala DNA przechodzi proces upakowania, w ostateczności przyjmuje postać chromosomu. Zmiany w genach mogą prowadzić do wywołania chorób.

Możemy mieć do czynienia z mutacjami jednogenowymi, które powstają w komórkach somatycznych lub rozrodczych, są one przekazywane z pokolenia na pokolenie. Wady te przekazywane są na kilka sposobów.

Wyróżniamy:

  • Mutacje autosomalne dominujące- nie związane z płcią, choroba  ujawnia się u osób, u których występuje nawet tylko jeden nieprawidłowy wariant genetyczny u tzw. heterozygot. Zazwyczaj w chorobach tego typu dochodzi do uszkodzenia białek strukturalnych. Przykładem chorób związanych z tego rodzaju mutacjami są:
     wielotorbielowatość nerek, zespół Marfana,  zespół Aperta.
  •  Aberracje chromosomowe – czyli zaburzenia struktury chromosomów, które powstają w np. w wyniku pęknięcia chromosomu i powstanie nieprawidłowych konfiguracji.
  • Dziedziczenie mutacji recesywnych związanych z chromosomem X. Zazwyczaj , gdy matka jest nosicielką, to połowa potomstwa męskiego jest chora, a połowa dzieci płci żeńskiej może być nosicielkami. Przykładem chorób związanych z takim dziedziczeniem jest np. hemofilia, daltonizm,  zespół Blocha- Sulzbergera, zespół Retta, dystrofia mięśniowa Duchenne’a.
  •  Dziedziczenie mitochondrialne – choroby spowodowane mutacjami w jądrowym DNA, schorzenia są dziedziczone tylko po matce przez obie płcie. Przykładem są: kardiomiopatie, zaburzenia neurologiczne.
  • Choroby dziedziczone poligenowo– związane są nie tylko z chorobą przenoszoną w genach, ale również uwarunkowań środowiskowych. Ważne jest wczesne wykrycie danego schorzenia i właściwa profilaktyka. Choroby dziedziczone poligenowo to np.: rozszczep wargi i podniebienia, rozszczep kręgosłupa, padaczka, cukrzyca, choroby alergiczne.

Może Cię zainteresować:

Zostaw komentarz

Twój e-mail nie będzie nigdzie publikowany. Klikając wyślij wyrażam zgodę na przechowywanie i przetwarzanie swoich danych osobowych przez serwis KoniecSwiata.org. Przeczytaj więcej na ten temat na: koniecswiata.org/polityka-prywatnosci/

You may also like